|
Türkiye 1. ligindeki ilk gol 21 Şubat 1959 tarihinde
İzmirsporlu Özcan Altuğ tarafından atılmış. (İzmirspor: 2 - Beykoz: 1, ilk gol 11.dakikada atıldı)
Türkiye 1. ligindeki ilk golü 21 Şubat 1959 tarihinde
Beykoz kalecisi Sıtkı yemiştir. (İzmirspor: 2 - Beykoz: 1)
Türkiye 1. ligindeki ilk gol kararını 21 Şubat 1959 tarihinde
Osman Yereşen vermiştir. (İzmirspor: 2 - Beykoz: 1)
Türkiye 1. ligindeki ilk penaltıyı 15 Mart 1959 tarihinde
maçın 89. dakikasında Fenerbahceli Lefter Küçükandonyadis atmıştır. (Beykoz: 1 - Fenerbahçe: 2)
Türkiye 1. ligindeki ilk penaltıyı 25 Şubat 1959 tarihinde
Karagümrüklü Kadri Aytaç kaçırmıştır. (Karagümrük - Vefa)
Türkiye 1. ligindeki ilk penaltıyı 25 Şubat 1959 tarihinde
Vefa kalecisi Baskın kurtarmıştır. (Karagümrük - Vefa)
21 Şubat 1959'da başlayan Türkiye 1. Futbol Ligi'nin
geride kalan 46 sezonunda yer alan 61 takımın oynadıkları 12978 maçın, 3946'sı beraberlikle biterken, alınan galibiyet
sayısı 9032.
2006-2007
sezonu sonuna kadar oynanan 13896 maçta, 33659 golün atıldığı Türkiye 1. Futbol
Ligi'nin maç başına gol ortalaması; 2.42
1987-1988 sezonunda 380 maçta 1032 gol atılmasına karşın,
bu açıdan en verimli sezon, 306 maçta 1017 golün kaydedildiği, maç başına 3,32'lik yüzde ile 2000-2001 sezonu.
Gol yönünden en verimsiz sezon, 240 maçta 405 gol
üretilebilen, 1,69 ortalamalı 1973-1974 sezonu.
1974-1975 sezonundaki 240 maçtan 95'i beraberlikle biterken,
on maçtan dördünün beraberlikle sonuçlandığı bu sezon, galibiyet yönünden en kısır sezon.
Oynanan 240 maçtan sadece 51'inin beraberlikle sonuçlandığı
1993-1994 sezonu, yaklaşık on maçtan sekizinin bir tarafın galibiyetiyle sonuçlandığı, bu açıdan en verimli sezon.
En gollü beraberlikler 4-4 lük sonuçlarla 1967-1968'de
Beşiktaş-Galatasaray, 1982-1983'de Fenerbahçe-Galatasaray, 1995-1996'da Samsunspor-İstanbulspor, 2000-2001'de
Adanaspor AŞ-Kocaelispor, 2001-2002'de Gençlerbirliği-Diyarbakırspor ve Kocaelispor-MKE Ankaragücü,
2006-2007'de Antalyaspor AŞ-Beşiktaş ve Kayserispor-Antalyaspor AŞ maçları oldu.
Üç puanlı sisteme geçilen 1987-1988 sezonuna kadar 8 kez,
ikinci ya da üçüncüler şampiyondan daha fazla kazanan taraf olmuşlar.
(Galibiyet %100, beraberlik %50 başarı kabul edilerek.)
Lig tarihinin en iyi performansı %88,9 ile 1988-1989 sezonunda Fenerbahçe'ye, en kötüsü ise 1996-1997 sezonunda %13,2 ile
Zeytinburnuspor'a ait.
Bir sezonda en az kazanan, en çok yenilen, en çok gol yiyen
takım; 1996-1997 sezonunda 34 maçta 2 galibiyet, 27 yenilgi alıp, 86 gol yiyen Zeytinburnuspor.
Lig tarihinin en nötr sonucunu alan takım 1969-1970
sezonundaki 30 maçta,10 galibiyet, 10 beraberlik, 10 yenilgi alıp, attığı 26 gole karşılık
kalesinde de 26 gol gören Beşiktaş.
1969-1970 sezonunda 30 maçta kalesinde sadece 6 gol gören
Fenerbahçe, bir sezonda en az gol yiyen takım.
1992-1993'de Konyaspor'u 8-0 yenerek sezonun en farklı skorunu
yakalayan MKE Ankaragücü'nün son hafta Galatasaray karşısında aynı akıbete uğraması türünün tek örneği.
Dört büyükler arasında ligi eksi averajla bitiren ilk
takım 1975-1976 sezonunu -7 (25-32) averajla kapatan Beşiktaş, ikinci takım da 2001-2002 sezonunu -11 (49-60) averajla
bitiren Trabzonspor'dur.
1988-1989 sezonunda Fenerbahçe 93 puanla şampiyon olarak bir
rekor daha kırarken, 1979-1980 ve 1980-1981 sezonlarında Trabzonspor'un 39'ar puanla ulaştıkları, en kısır şampiyonluklar.
1979-1980 sezonunda yalnızca 25 gol atarak mutlu sona ulaşan
Trabzonspor, en az gol atan şampiyon ünvanını da sahip.
Trabzonspor 1980-1981'de 7 yenilgi ile en çok kaybeden
şampiyon, Galatasaray'da 1997-1998'de 43 golle en çok gol yiyen şampiyon durumundalar.
1979-1980
sezonunda Trabzonspor sadece 12 galibiyet alarak şampiyon olurken 1989-1990
sezonunda Malatyaspor aynı sayıda galibiyet alarak küme düşmüş.
Dört
büyükler dışında bir sezonda 20 galibiyet sınırına ulaşan takımlar 1988-1989 sezonunda
21 galibiyet alan Sarıyer ligi 4. sırada, 2000-2001 sezonunda 20 galibiyet alan Gaziantepspor ligi 3. sırada bitirmiştir.
Rakiplerine en büyük puan farkını,
1987-1988 sezonunda Beşiktaş'ın 12 puan önünde şampiyon olan Galatasaray yaparken, 1984-1985'te Fenerbahçe Beşiktaş'tan, 1985-1986'da Beşiktaş
Galatasaray'dan, 1992-1993'te de Galatasaray Beşiktaş'tan şampiyonluğu ancak averaj ile koparabilmişler.
49 sezonun sadece sekizinde küme
düşen takım averajla belirlenirken, 1980-1981 sezonunda 29 puanlı Fenerbahçe, Altay, Adanademirspor ve Boluspor averajla
kümede kalıp, aynı puanla Rizespor 2. Lige düşen takım olmuş.
49 sezonun sadece üçünde şampiyon olan takım averajla
belirlenmiştir.
1984-1985 sezonunda Fenerbahçe ile Beşiktaş ligi 50’şer puanla tamamlarken, gol averajı daha iyi olan Fenerbahçe
şampiyon oldu.
1985-1986 sezonunda ise Beşiktaş, 56 puanla Galatasaray’ın gol averajıyla önünde ligi en önde tamamladı.
1992-1993 sezonunda da Galatasaray, bu kez Beşiktaş’ı 66 puan ve averajla geçmeyi başardı ve şampiyonluğu kucakladı.
1980-1981 sezonunda lig ikincisi
Adanaspor 34 puan toplarken, küme düşen Rizespor ligi 29 puanla tamamlamış.
1965-1966 sezonunda 6 takım birden
27 puanla ligi tamamlayıp averajla sıralanırken, 1964-1965'te 27 puanlı, 1980-1981'de 29 puanlı beş takım ligi tamamlamışlar.
Fenerbahçe
32, Galatasaray 25, Beşiktaş 24, Trabzonspor da 13 kez ilk ikiye girmişler. Dört büyükler dışında bu başarıyı yakalayan
diğer iki takım ise, 3 kez Eskişehirspor, bir kez de Adanaspor
İlk
üçte dört büyükler 128 kez yer alırlarken bu dereceye
sadece 19 kez girebilen diğerleri ise şöyle; Eskişehirspor 5, Samsunspor, Altay, Gaziantepspor ve Gençlerbirliği 2,
Adanaspor, Vefa, Göztepe, Boluspor, Zonguldakspor ve Malatyaspor da birer kez.
1987-1988 sezonundan bu yana dört
büyükler dışında ilk üçe giren iki takım; 1999-2000 ve 2000-2001 sezonunda Gaziantepspor ile 2002-2003 sezonunda
Gençlerbirliği
Dört
büyükler dışında uzun süreli küme düşmeyen takım yoktur. Dört büyükler dışında sadece Ankaraspor 3, Sivasspor ve Vestel
Manisaspor 2 sezondur küme düşmeden Süper Ligde oynamaktadırlar. Altay dört kez küme düşmesine karşın 41 sezon,
MKE Ankaragücü 44, Gençlerbirliği ise 35 sezon ile 1. Ligde en fazla yer alan takımlar.
16 sezon 1. Ligde oynayan Karşıyaka
ile 29 sezon 1. Ligde oynayan Samsunspor, 6 kez ile en çok küme
düşen takımlar.
Ebedi Puan Cetvelinde 1000 gol
barajını yalnızca 9 takım geçerken, hem 1000 hem de 2000 sayısına ilk ulaşan takım Fenerbahçe.
Dört
büyüklerden, şampiyonluğa en uzun hasreti 22 sezon ile Trabzonspor yaşarken
(hala sürüyor), Beşiktaş 14, Galatasaray 13, Fenerbahçe ise 6 sezon bu özlemi yaşamış.
Galatasaray 4, Beşiktaş ve
Trabzonspor ise üç sezon üst üste şampiyon olurlarken, Fenerbahçe en fazla iki sezon üst üste şampiyon olabilmiş.
1975-1976 ve 1983-1984 yılları
arasında 6 şampiyonluk, 3 ikincilik yaşayan Trabzonspor'un bu 9 sezonda gösterdiği performansa kimse ulaşamamış.
Öte yandan 1992-1993 ve 2002-2003 yılları arasında 7 şampiyonluk, 2 ikincilik, 1 üçüncülük, 1 dördüncülük yaşayan
Galatasaray bu 11 sezonda da çok iyi bir performans göstermiştir.
1977-1978 sezonunda Trabzonspor,
Fenerbahçe'nin bir puan gerisinde kalarak şampiyonluğu kaçırmasa, 6 sezon üst üste şampiyon olarak erişilmesi çok güç
bir rekor kıracakmış.
Trabzonspor 1984-1985 ve 1993-1994
sezonları arasında 10 sezon ilk ikiye giremezken, 1974-1975 - 1980-1981 sezonları arasındaki 7 sezon Beşiktaş,
1979-1980 - 1984-1985 sezonları arasında 6 sezon Galatasaray ve 1985-1986 - 1987-1988 sezonları arasında da 3 sezon
Fenerbahçe ilk üçe dahi girememiş.
1968-1969 ve 1974-1975 sezonları
arasında şampiyonluğa oldukça yaklaşan Eskişehirspor bu 7 sezonda üç kez 2., iki kez 3., iki kez de 4. olmasıyla 4 büyüklere
en fazla kafa tutan takım olma özelliğini taşıyor.
1980-1981 sezonunda Beşiktaş karşısında
sahadan çekilince hükmen yenik sayılıp ayrıca iki puanı da silinen Mersin İdman Yurdu, lig tarihinde puanı silinen tek
takım
Liglerin seyirci rekorunun kırıldığı maç 70.125 biletli
seyircinin izlediği 21 Eylül 2003 tarihinde Atatürk Olimpiyat Stadı'nda oynanan Galatasaray-Fenerbahçe (2-2) maçı.
Eski rekorlar: 62.600 biletli seyircinin izlediği 9 Ağustos 2003 tarihinde Atatürk Olimpiyat Stadı'nda oynanan
Galatasaray-Diyarbakırspor (2-1) maçı.
62.200 biletli seyircinin izlediği 30 Ocak 1989 tarihinde İzmir Atatürk stadında oynanan Altay - Fenerbahçe (0-3) maçı
1967-1968 sezonunda Fenerbahçe,
1976-1977'de Trabzonspor, 1992-1993'te de Galatasaray üç büyük kupayı birden (Lig, Federasyon, Cumhurbaşkanlığı)
kazanan takımlar.
1. Ligde sadece bir kez yer alan
takımlar Balıkesirspor, Kahramanmaraşspor, Kırıkkalespor, Petrolofisi, Siirt Jetpaspor
Beş kez yer aldığı 1. Ligde en iyi
derecesi 10.'luk olan Zeytinburnuspor, oynadığı 4 sezonda en fazla 12. olabilen Şekerhilal ve 6 kez katılıp birinde 17. ,
birinde 14. , diğerlerinde ise 15. olabilen Şekerspor ise liglerin en etkisiz takımları.
Fenerbahçe 1.Lig'deki ilk yenilgisini
Galatasaray'dan, Galatasaray Ankara Demirspor'dan, Beşiktaş, Beykoz'dan, Trabzonspor ise Fenerbahçe'den almış.
Üç büyükler olan, Fenerbahçe,
Galatasaray ve Beşiktaş'ta da forma giyen Türk futbol tarihinde 7, 1.Lig tarihinde 5 futbolcu vardır.
Bunlar:
Refik Osman Top (Beşiktaş, Progres, Fenerbahçe, İstanbulspor, Altınordu, Galatasaray, Beşiktaş),
Ali Soydan (Galatasaray, Fenerbahçe, Karagümrük, Beşiktaş)
1.Lig tarihi döneminde:
Saffet Sancaklı (Kültürspor, Vefa, Beşiktaş, Eskişehirspor, Konyaspor, Sarıyer, Kocaelispor, Galatasaray,
Kocaelispor, Fenerbahçe, Konyaspor),
Ali Rıza Sergen Yalçın (Beşiktaş, İstanbulspor AŞ, Fenerbahçe, Galatasaray, Trabzonspor, Beşiktaş, Etimesgut Şekerspor),
Ahmet Yıldırım (İzmirspor, Fenerbahçe, Samsunspor, MKE Ankaragücü, İstanbulspor AŞ, Galatasaray, Beşiktaş,
Ankaraspor, Etimesgut Şekerspor),
Emre Aşık (Balıkesirspor, Fenerbahçe, İstanbulspor, Galatasaray, Beşiktaş),
Mehmet Yozgatlı (İstanbulspor AŞ, Galatasaray, Adanaspor, Fenerbahçe, Beşiktaş)
Ayrıca Trabzonspor'un da katıldığı bir değerlendirme yapılırsa, 3 takımda birden
oynayan şu futbolcular da vardır:
Ali Kemal Denizci (Trabzonspor, Beşiktaş, Fenerbahçe),
Hasan Vezir (Trabzonspor, Fenerbahçe, Galatasaray, Bakırköyspor, Adanaspor,
Kardemir D.Ç. Karabükspor, Kartalspor, Anadolu Üsküdar 1908 Spor),
Abdullah Ercan (Trabzonspor, Fenerbahçe, Galatasaray, İstanbulspor AŞ),
Fatih Akyel (Bakırköyspor, Galatasaray, Fenerbahçe, Trabzonspor, Gençlerbirliği)
Beşiktaş'ın, kazandığı 10
şampiyonluktan 6'sında turu deplasmanda atmak zorunda kalmıştır.
Dört
büyüklerin hepsini bir sezonda sadece üç takım
yenebilmiştir. 1987-1988 sezonunda Malatyaspor kendi sahasında Galatasaray'ı 3-1, Beşiktaş'ı 5-3, Fenerbahçe'yi 1-0,
deplasmanda Trabzonspor'u 3-2 yenmiştir. 2001-2002 sezonunda MKE Ankaragücü kendi sahasında Galatasaray ve Fenerbahçe'yi
2-1, Trabzonspor'u 4-2 yenerken, deplasmanda Beşiktaş'ı 2-1 mağlup etti. Son
olarak da 2006-2007 sezonunda Bursaspor deplasmanda Fenerbahçe'yi 1-0, kendi
sahasında Trabzonspor'u 2-1, Beşiktaş'ı 3-0 ve Galatasaray'ı 2-0 yendi.
Fenerbahçe, Galatasaray ve Beşiktaş
arasında oynanan derbi maçlarından bir sezonda oynadığı dört derbi maçını birden, üstelik hiç gol
yemeden kazanan tek takım 2002-2003 sezonunda Beşiktaş olmuştur. Beşiktaş 2002-2003 sezonunda,
Fenerbahçe'yi 1-0 ve 2-0, Galatasaray'ı 1-0 ve 1-0'lık skorlarla yenmiştir.
Lig tarihinde kural hatasından dolayı
3 maç tekrarlandı.
1994-1995 sezonunun 2. haftasında, 21 Ağustos 1994 tarihinde Gaziantep Kamil Ocak Stadı'nda Gaziantepspor ile Denizlispor
arasında yapılan ve 1-0 ev sahibi ekibin lehine sonuçlanan maçta Gaziantepspor, kazandığı bir ofsayt atışını rakip sahadan
kullandı. Hakem Sebahattin Şahin atışın kullanıldığı yere dikkat etmeyince, oyun devam etti. Televizyonlarda kural ihlalinin
gösterilmesi sonucunda, yapılan başvuru sonucunda maç iptal edilerek, kural hatası nedeniyle yeniden oynandı. Gaziantepspor,
tekrar maçını da 3-1 kazandı.
2003-2004 sezonunda ligin 12.haftasındaki Fenerbahçe - Çaykur Rizespor maçıdır. 8 Kasım 2003 tarihinde oynanan ve 1-1 biten
ilk maç, hakem Ali Aydın'ın 86. dakikada ikinci sarı kartı gösterdiği Çaykur Rizespor oyuncusu Gustavo Andres Victoria
Rave'ye kırmızı kart göstermediğinden dolayı, oluşan kural hatası nedeniyle maçın tekrarına karar verildi.
18 Ocak 2004 tarihinde tekrarlanan maçı Fenerbahçe, maçı 4-1 kazandı.
2004-2005 sezonunun 19. haftasında ise 6 Şubat 2004 tarihinde BJK İnönü Stadı'nda yapılan Beşiktaş-Gençlerbirliği maçında
bu kez hakem Kuddusi Müftüoğlu kural hatası yaptı. Müftüoğlu, 1-1 biten maçta, Gençlerbirliği'nin serbest vuruştan attığı
gol sırasında, önce oyunu başlatmak için ilk düdüğü, daha sonra Beşiktaşlı Tayfur Havutçu'nun barajı ihlal ettiği
gerekçesiyle ikinci düdüğü çaldı. Pozisyonun devamında top kaleye gidince üçüncü bir düdük daha çalan Müftüoğlu, kural
hatasına neden oldu. 9 Mart 2006'da tekrarlanan maç 0-0 bitti.
Lig tarihinde maç sırasında takımdaki oyuncu sayısı 6'ya
düştüğü için kurallar gereği hükmen mağlup sayılan tek takım, 2003-2004 sezonunda ligin 18.haftasındaki
Beşiktaş - Samsunspor maçında Beşiktaş olmuştur. 25 Ocak 2004 tarihinde oynanan bu maçta Beşiktaş'ta maçın 25.dakikasında
Carlos Antonio Zago, 41.dakikada İbrahim Üzülmez, 44.dakikada Ahmet Yıldırım, 69.dakikada Daniel Gabriel Pancu ve 85.dakikada
İlhan Mansız kırmızı kart görünce, maçın hakemi Cem Papila, 85.dakikada maç 4-1 Samsunspor lehine iken Türkiye Futbol
Federasyonu Müsabaka Talimatı'nın 27.maddesine göre maçı bitirdi. Bu maç federasyon tarafından Samsunspor lehine hükmen
4-0 olarak tescil edildi.
|